Nasaliteit verwijst naar de hoeveelheid lucht die tijdens het spreken door de neus stroomt. Tijdens het spreken worden de meeste klanken door de mond gevormd. Het zachte gehemelte trekt op en daardoor wordt de mondholte aan de achterzijde afgesloten. Zo ontsnapt er geen lucht door de neus. Alleen bij de klanken [m], [n] en [ng] wordt deze afsluiting niet gemaakt, zodat deze klanken door de neus klinken.Een juiste balans tussen mond- en neuslucht is belangrijk voor een heldere en natuurlijke uitspraak. Wanneer deze balans verstoord is, klinkt de spraak te veel of juist te weinig door de neus. Dit kan de verstaanbaarheid beïnvloeden en ongemak veroorzaken bij het kind.
Bij Logopediepraktijk Leiderdorp onderzoeken we hoe de nasaliteit verloopt en bieden we behandeling wanneer de klank (resonantie) van de spraak afwijkend is.
Er zijn drie soorten nasaliteitsstoornissen.
Open neusspraak (Hypernasaliteit)
Deze is het meest storend voor de verstaanbaarheid. Tijdens het spreken ontsnapt teveel lucht via de neus bij de klanken die normaal alleen met de mond gevormd worden, zoals de [s] en de [p]. Dit kan ontstaan wanneer het zachte gehemelte niet goed afsluit of wanneer er anatomische of functionele problemen zijn.
De oorzaak van open neusspraak kan een aangeboren lip-, kaak- en/of gehemeltespleet zijn. Andere oorzaken zijn een aangeboren te kort gehemelte, verlamming van de spieren van het zachte gehemelte of verminderde spierkracht in het gehemelte.
Soms is gewoontevorming de oorzaak van de gestoorde nasaliteit, wat kan gebeuren na verwijdering van de neusamandel.
Gesloten neusspraak (Hyponasaliteit)
Hierbij klinkt de spraak verstopt. Er stroomt te weinig lucht door de neus. De oorzaak kan een scheef neustussenschot zijn. Ook kunnen één of meer neuspoliepen, een vergrote neusamandel of gezwollen neusslijmvliezen voor te weinig resonantie door de neus zorgen.
Gemengde neusspraak
Dit is een combinatie van beide bovenstaande vormen.
De KNO-arts stelt de diagnose
Ouders en opvoeders merken vaak het volgende:
je kind klinkt voortdurend verkouden
woorden krijgen een “nasale” klank
de spraak klinkt onduidelijk of afwijkend
anderen verstaan je kind minder goed
Wanneer dit langdurig aanwezig is, is logopedisch onderzoek verstandig.
Bij Logopediepraktijk Leiderdorp onderzoeken we de ernst van de nasaliteitsstoornis en de invloed daarvan op de verstaanbaarheid. Het resultaat van een logopedische behandeling is afhankelijk van de oorzaak. In sommige gevallen moet eerst medisch of chirurgisch ingegrepen worden, voordat de logopedische behandeling kan beginnen. Het succes van de logopedische behandeling is hiervan afhankelijk.
Bij open neusspraak bestaat de behandeling uit oefeningen om de gehemeltespieren te activeren en een pittige uitspraak aan te leren. Bij gesloten neusspraak zal er vooral geoefend worden op het beter leren gebruiken van de neusweg. De behandeling van de gemengde neusspraak bestaat uit een combinatie.
De oefeningen worden speels en praktisch aangeboden, zodat je kind op een ontspannen manier vooruitgang boekt.
Vroege begeleiding voorkomt dat afwijkende nasaliteit invloed krijgt op spraak en communicatie.
Neem gerust contact op voor onderzoek of advies. Wij helpen je graag verder met passende logopedische ondersteuning.
